ÜLSER: Mide ve duodenumun (onikiparmak barsağı) mide asidi ve sindirim sıvıları (örneğin pepsin) tarafından harabiyeti sonucunda meydana gelen doku kaybıdır. Midede olan mide ülseri, oniki parmak barsağında olan ülsere ise duodeonum ülseri denir ve iki ülserin ortak ismi ise peptik ülserdir.



SIKLIĞI NASILDIR?


Toplumumuzda herhangi bir zamanda mevcut ülserli hasta (yeni geçiren veya geçirmiş) yüzdesi %2-6’dır. Duodenal ülser, mide ülserine göre çok daha fazla görülür. Düodenal ülser 30-50 yaşları arasında daha sık olup, erkeklerde kadınlara göre 2-4 kat daha fazladır. Mide ülseri 60 yaşından sonra daha sık gözlenir ve kadınlarda daha çok görülür.




ÜLSERİN BELİRTİLERİ NASILDIR?


En sık rastlanan belirti karnın üst kısmında kazınma ve yanma şeklinde ağrı olmasıdır. Genellikle öğün aralarında meydana gelir. Gece hastayı uykudan uyandırabilir. Yemek yemekle ve antiasit dediğimiz mide asidini nötralize eden çiğneme tableti ve pastillerle birkaç dakika birkaç saat arasında ağrı hafifler.Sonbahar ve ilkbaharda ağrıların sıklığı artar.Ülserli hastalarda daha az sıklıkta meydana gelen belirtiler bulantı,kusma(özellikle ağrının azalması veya kesilmesi çok tipiktir),iştahsızlık ve kilo kaybıdır.




ÜLSERİN NEDENİ NEDİR?


En büyük neden “Helicobacter pylori” adlıı bir bakteri ve düzenli NSAİ ilaç antiromatizmal ilaç alımıdır. Diğer muhtemel nedenler arasında genetik yatkınlık (ırsiyet), stres, aşırı alkol alımıdır. Sigara içimi ülser riskini arttırır.





KOMPLİKASYONLARI


1) KANAMA

Sindirim sistemi kanamalarının en büyük nedeni ülserdir. Daha önce hiç mide ağrısı şikayeti olmayan kişilerde bile görülebilir. Bu kişiler “kahve telvesi” renkli bir materyal kusarlar yada “katran renkli” siyah gaita dışkılarlar. Başka belirti olmadan, dışkısının siyah renkli olduğunu farkeden kişilerin mutlaka bir sağlık kurumuna acil olarak başvurması gereklidir. Kusma ve siyah renkli dışkı olmadan önce aniden fenalık gelmesi, soğuk soğuk terleme halinde üst gastrointestinal kanamadan kuşkulanılmalıdır.



2)PERFORASYON(MİDE DELİNMESİ)

Mevcut ülserin derinliğinin artması ve tüm mide duodenum katmanlarını geçerek delinmesidir. Mide asit-pepsin içeriğinin karın boşluğuna geçmesi sonucu aniden ve şiddetli bir ağrı oluşur. Karın tahta gibi sertleşir, kıpırdama ve yürüme ağrı nedeniyle zorlaşır. Tedavi genellikle ameliyattır.



3)TIKANMA

Özellikle akut ülserin doku ödemi (şişliği) meydana getirmesi ve uzun süredir derin ülserin olması sonucunda nedbe dokusu oluşması nedeniyle duodenum ve pilor kanalının daralması (stenoz) hatta tıkanmasıdır. Hasta yediği ve mide mide suyunun devamlı salgılanmaya devam etmesi sonucu mide içinde biriken, ileriye gidemeyen materyali kusar. Kusma bol ve süreklidir. Hasta yemek yese bile yiyecekler sindirilemediği için sürekli kilo kaybı mevcuttur. Teşhis biran önce yapılıp, ameliyat edilmelidir.



4)PENETRASYON

Ülserin komşu organa açılmasıdır.




ÜLSER TEŞHİSİ

Fizik muayene ve ultrason ile ülser herhangi bir işaret vermez. Ancak bize başka hastalıkları ekarte etme şansı verir.



Ülser tanısı üst sindirim sisteminin radyolojik tetkiki veya üst sindirim sistemi endoskopisi (özofagogastroduodenoskopi)ile konur.



Peptik ülser tanısı konulduğu zaman ilk sırada gelen neden olduğu için Helicobacter pylori bakterisinin varlığı genellikle hekim tarafından araştırılır.




TEDAVİ

Eğer klinik bulgular peptik ülser varlığının gösteriyor ise, doktor tarafından verilecek tedavi uygulanmalıdır. Tedavi genellikle eğer mevcut ise Helicobacter pylori bakterisini öldürecek ilaçlar ile mide asit seviyesini azaltacak ilaçlar ve sindirim sistemini koruyacak ilaçlardan oluşur. Bu tedavi ülserinizi iyileştirir, ülser şikayetlerinizi geriletir ve ülserin tekrar nüks etme ihtimalinin azaltır.



Tüm ilaçlar doktorun önerdiği şekilde kullanılmalıdır.



Ülserin sebebi kullanılan NSAİ ilaçlar ise bu ilaçların kullanımından mümkün olduğunca kaçınılmalıdır yada NSAİ ilacı kullanmanızı gerekli görür ise doktorunuz beraberinde sindirim sisteminizi koruyacak ilaçlar verecektir. Yaşam tarzında yapılacak gerekli değişiklikler ülser şikayetlerinin kısa süre içerisinde düzelmesini hızlandıracaktır:




1-Sigara içilmemelidir.

2-Alkol kullanılmamalıdır.

3-Mide asit salınımını arttırdığı için kahve gibi içeceklerden kaçınılmalıdır.

4-Yiyecekler küçük ve sık öğünler şeklinde tüketilmelidir.