Yazar : Charles HANDY
Yayınevi : İlgi
Baskı : İstanbul / 1989 / 284 shf.

BİRİNCİ KİTAP

Bölüm 1: Yönetimin Dört Tanrısı

Eski Yunan Mitolojisinden tanıdığımız bazı Tanrı adları ya bir modele yada bir yönetim felsefesine verilmiş veya bir şirket yönetim modeliyle özdeşleştirilmiştir. Her modelin bir adı tekniği ve kendisini sembolize eden bir simgesi vardır. Model adı simgesi ve Yunan tanrısı birlikte bir imajı oluştururlar.

Bu bölümde kısaca bu modellerin özellileri üzerinde duracağız.

* Kulüp Modeli (Zeus): Simgesi Örümcek ağıdır. Zeus Olimpus Dağı’nda hükümranlığını sürdüren öfkelenince şimşekler memnun edilince bağışlar yağdıran bir tanrılar tanrısıdır.

Bu sistemde bürokrasi yani kırtasiyecilik hemen hemen yoktur. Zeus mektup veya not yazmaz. Mümkünse yüz yüze mümkün olmazsa telefonla konuşur. Zeusların en büyük özelliği ilgi ve güvenden kaynaklanan sezgileriyle iş yapmalarıdır.

Kulüp modeli birbirini tanıyan kafa yapısı ve düşünce tarzı birbirine benzeyen insanların daha çok sezgi gücüyle formalitelerden çok kişisel ilişkilerden oluşan bir sistemdir.

* Rol Modeli (Apollo): Simgesi Yunan tapınağıdır. Rol Modeli organizasyon kelimesinden söz edilince akla gelen modeldir. Önemli olan kişiler değil üstlenilen rol yani yapılacak iştir.

Apollo bu işin patronudur; düzeni ve kuralları simgeler. Bu model kişinin mantığına dayanır. Herşeyin mantık çerçevesi içinde yapılabileceğini yada yapılması gerektiğini savunur.

Rol modelinde şirket faaliyetleri organizasyonun iş akışını belirleyen belirli roller bir sistem içinde birbirinden ayrılarak gruplandırılır. Bu gruplar belirli kurallar zinciri ve işlemler dizisiyle birbirine bağlanır.

Hareketli ve yaratıcı bir kişilik bu tür işyeri için hiç uygun değildir .rol modelinde kişi sadece kendisine verilen görevi yerine getirir.

* Görev Modeli (Athena): Bu modelin simgesi filedir. Şirket birbirine bağlı komanda birimlerinden oluşan bir ağdır. Her birinin kendi yapısı içinde belirli bir faaliyeti vardır. Ve bunlar genel strateji içinde belirli bir sorumluluğu üstlenirler.

Yaratıcılığın takdir edilip şans verildiği gençlerle fırsat tanındığı bir sistemdir. Kararlar ortak alınır olgun bir saygı uyum ve insanların önüne dert çıkarmaktan çok onlara yardım etme eğilimi yaygındır. Herkes belli bir amaca yönelmiş komandodur.

Görev modeli oldukça pahalı bir sistemdir. Kadroyu piyasa fiyatlarının üstünde ücret alma konusunda ısrarlı olabilecek uzmanlar oluşturur. Sorunlar çoğunlukla anında çözülmez.

* Varoluşçu Model (Dionysos): Simgesi dairesel bir şekil içinde yer alan birbirinden uzak noktalar. Diğer üç modelde bireyler şirket için çalışır. Konuları değişebilir ancak burada çalışanlar daima şirketin amaçlarına ulaşabilmesi için vardır. Bunun için çaba harcarlar.

Bu modelde ise insanların kurumlara değil kurumların insanlara çalıştırması söz konusudur.

Bireysel yeteneğin veya yapılan işin şirketin en büyük kaynağı ve geliri olduğu durumlarda varoluşçu model çok başarılı ve kalıcı olur.