Dünya, yer kabuğu adı verilen bir tabakayla örtülmüştür. Bu tabaka, Dünyanın büyüklüğüyle kıyaslanırsa, oldukça ince sayılır. Yer kabuğunun altında, hayalimizin yetersiz kalacağı bir sıcaklıkta kaynayan, muazzam maden kitleleri vardır. Bu ergimiş kitlelerin hareketleri, yer kabuğunu sarsarak, depremlere sebep olurlar.

Genellikle volkanik etkinliğe (faaliyet) bağlanan depremler, yer kabuğunun üst tabakalarını olduğu kadar, derindeki tabakaları da etkileyen büyük sıcaklık farkı hareketlerinin belirtileridir. Bu etkinlik, çatlamalara ve sivrilmelere sebep olur. Böylece, dağlar ve deniz çukurları oluşurlar.

Deprem, yerkabuğu içindeki kırılmalar nedeniyle ani olarak ortaya çıkan titreşimlerin dalgalar halinde yayılarak geçtikleri ortamları ve yeryüzeyini sarsma olayı.

Deprem, insanın hareketsiz kabul ettiği ve güvenle ayağını bastığı toprağın da oynayacağını ve üzerinde bulunan tüm yapıların da hasar görüp, can kaybına uğrayacak şekilde yıkılabileceklerini gösteren bir doğa olayıdır.

Depremin nasıl oluştuğunu, deprem dalgalarının yeryuvarı içinde ne şekilde yayıldıklarını, ölçü aletleri ve yöntemlerini, kayıtların değerlendirilmesini ve deprem ile ilgili diğer konuları inceleyen bilim dalına "Sismoloji" denir.


Deprem türleri

Depremler oluş nedenlerine göre değişik türlerde olabilir. Depremlerin büyük bir bölümü yukarıda anlatılan biçimde oluşmakla birlikte az miktarda da olsa başka doğal nedenlerle de olan deprem türleri bulunmaktadır. Yerkabuğunu oluşturan levhaların hareketi sonucu olan depremler genellikle "Tektonik" depremler olarak nitelenir ve bu depremler çoğunlukla levhalar sınırlarında oluşurlar. Yeryüzünde olan depremlerin %90'ı bu gruba girer. Türkiye'de olan depremler de büyük çoğunlukla tektonik depremlerdir. İkinci tip depremler "Volkanik" depremlerdir. Bunlar volkanların püskürmesi sonucu oluşurlar. Yerin derinliklerinde ergimiş maddenin yeryüzüne çıkışı sırasındaki fiziksel ve kimyasal olaylar sonucunda oluşan gazların yapmış oldukları patlamalarla bu tür depremlerin meydana geldiği bilinmektedir. Bunlar da yanardağlarla ilgili olduklarından yereldirler. Japonya ve İtalya'da oluşan depremlerin bir kısmı bu gruba girmektedir. Türkiye'de aktif yanardağ olmadığı için bu tip depremler olmamaktadır.

Bir başka tür depremler de "Çöküntü" depremlerdir. Bunlar yer altındaki boşlukların (mağara),kömür ocaklarında galerilerin, tuz ve jipsli arazilerde erime sonucu oluşan boşluklara tavan blokunun çökmesi ile oluşurlar. Hissedilme alanları yerel olup enerjileri azdır fazla zarar getirmezler. Büyük heyelanlar ve gökten düşen meteorların da küçük sarsıntılara neden olduğu bilinmektedir.

Odağı deniz dibinde olan derin deniz depremlerinden sonra, denizlerde kıyılara kadar oluşan ve bazen kıyılarda büyük hasarlara neden olan dalgalar oluşur ki bunlara "Tsunami" (Japonca: limanda koca dalga) denir. Deniz depremlerinin çok görüldüğü Japonya'da tsunami'den 1896 yılında 30.000 kişi ölmüştür.


Depremlerin ölçümü

Sismologlar depremi çıplak gözle ve doğrudan gözlemleyemediklerinden bazı sayısal verileri veya çeşitli ölçümleri esas alarak depremleri analiz ederler. Bu yüzden temel olarak birbirinden farklı ama eşit derecede önemli iki ölçüm sistemiyle depremleri analiz ederler: büyüklük ve şiddet. Bir depremin sahip olduğu enerji, büyüklük sistemiyle, herhangi bir noktadaki sarsıntı yoğunluğu ise şiddet sistemiyle ölçülür.


Depremlerin boyutu ve oluşum sıklığı

Dünyanın pek çok bölgesinde hergün küçük depremler olmaktadır,hatta ABD'deki Alaska ve California'da, Endonezya'da veya Japonya'da bir gün içinde birden çok sayıda deprem olmaktadır. Büyük depremler ise daha az görülmektedir. İngiltere yapılan hesaplamalar şu sonucu ortaya çıkarmıştır:

her yıl 3.7 veya daha büyük bir deprem
her 10 ylda bir 4.7 veya daha büyük bir deprem
her yüz yılda bir 5.6 veya daha büyük bir deprem
Dünyadaki depremlerin %90'ı ve büyük depremlerin ise yaklaşık %80'i Büyük Okyanus Bölgesi'nde meydana gelmektedir.


Depremlerin etkileri

Depreme hazırlıkCamlar kırılabilir
Binalar çökebilir
Yangınlar çıkabilir
Tsunamiler görülebilir
Heyelanlar görülebilir
Salgın hastalıklar görülebilir
Temel gıda maddelerinin ve temel ihtiyaçların temininde zorluklar yaşanabilir
Ruhsal ve psikojik zarar görebilir.
Ölümler olabilir

Büyük depremler


İstanbul - Küçük Kıyamet, 1509 Büyük İstanbul Depremi
Lizbon Depremi (1755)
İstanbul - 1766 Büyük İstanbul Depremi
San Francisco Depremi (1906) - Büyüklüğü 7.7-8.3 arasında. Deprem ve sonrasında çıkan yangın büyük hasara sebep olmuştur.
Erzincan Depremi (1938) 8.7 büyüklüğündeki depremde 40.000'e yakın insan ölmüştür.
Büyük Meksika Depremi (1985). 8.1 büyüklüğünde.
Ermenistan Depremi (1988)
Erzincan Depremi (13 Mart 1992) 6.9 büyüklüğündeki depremde 3.500'e yakın insan ölmüştür.
İzmit Depremi (17 Ağustos 1999) Mw 7.4 büyüklüğündeki depremde 50.000'e yakın insan ölmüştür.
Düzce Depremi (12 Kasım 1999) Mw 7.2 büyüklüğündeki depremde yaklaşık 2.000 kişi hayatını kaybetmiştir.
Chi-Chi Depremi (1999)
Bakü Depremi (2000)
Gucerat Depremi (2001)
Dudley Depremi (2002)
Hint Okyanusu Depremi (2004) 9.1-9.3 büyüklüğünde kaydedilen en şiddetli depremlerden biri.Yarattığı tsunamilerle birlikte 229.000'in üzerinde insanın ölümüne sebep oldu.
Sumatra Depremi (2005)
Keşmir Depremi (2005) 80.000'e yakın insanın ölümüne sebep oldu.
Cava Depremi (2006) 9.7 büyüklüğünde meydana gelmiştir. Yaklaşık 70.000 kişi ölmüştür.





[IMG]http://www.bibleplaces.com/images/Qumran_mikvah_earthquake_*****2_tb_n011100_wr.jpg[/IMG]

deprem resimleri, çin depreminde yerle bir olan binalar






Deprem Şiirleri
-----------------------------------
Depremkondu

Tetikledi fay hattı pay hattını
Harlayan metan gazı
Benzetti tümümüzü enkaza
Çil yavrusu gibi dağıttı maramarayı

Gökyüzünün tapusu yok
Bulutlara kimse el koymaz
Ağuustos'un koynunda
Geçirdik zamanı

Herkes izdüşümünde Dünya'nın
Katkondu gecekondu
Çadırkondu derken
İcat oldu depremkondu

Dışı kavak çırası, taneden köpülk ortası
Tavanı kontraplak yongası
Plettendir tabanı
Cesaret konağı oturur depremkondu

(Turan Kayıkçı)

Bingöl Depreminde
Bingöl depreminde
Koğuşumu okulumu yıktılar başıma
Zehir kattılar çocuk yaşta aşıma
Acımadılar küçük yaşıma
İmkan vermediler büyümeme
Gözünü para hırsı bürümüş
Mütahhit ve yandaşları
Gözünü para hırsı bürümüş
Leş kargaları
Oynamak büyümek okumak benim de hakkım
Bu can bana emanetiydi Hakk'ın
Var mı senin sizlerin
Benim canımı almaya hakkınız
Koğuşumu okulumu başıma yıkan
Katil müteahhit ve yandaşları

(Haşim Koç)

Depremzede

Gel miniğim sen benimle
Anlayamaz benim kadar
seni kimse
Ver ellini elime
Kat yüreğini yüreğime
Göreyim yüreğinin içini
Çözeyim düğümlerini
Gözlerine gölge düşmesin
Unutma yalnız değilsin
Gül ki benim de içim gülsün
Gülmezsen bende gülemem

(Ümit Fatma Uçar)