ADI
ASIL GÖREVİ
YAPISINDAKİ ELEMENTLER

1.Karbonhidrat


Enerji verici

C, H, O

2.Yağ


Yedek enerji

C, H, O

3.Protein


Yapı maddesi

C, H, O, N

Bu tablodaki bileşikler enerji kaynağıdır.

ENERJİ VERİŞ SIRASINA GÖRE: Karbonhidrat > Yağ > Protein

ENERJİ TAŞIMA KAPASİTESİNE GÖRE: Yağ > Protein > Karbonhidrat

YAPI MADDESİ OLUŞLARINA GÖRE: Protein > Yağ > Karbonhidrat

1.Karbonhidratlar:



Karbonhidratlar






MONOSAKKARİTLER
DİSAKKARİTLER
POLİSAKKARİTLER

Glikozit bağ

3C®Trioz
4C®Tetroz
5C®Pentoz
6C®Heksoz
Monosakkarit+Monosakkarit®Disakkarit


+ ®

nGlikoz ® Polisakkarit + (n-1)su

+ + ®

MONOSAKKARİTLER: Monosakkaritlerin başlıcaları;

5C ® Pentoz 6C ® Heksoz




Riboz Deoksiriboz Glikoz Fruktoz Galaktoz
(Kan Şekeri ve (Meyve ve (Sütte Bulunur) Üzüm Şekeri) Bal Şekeri)



MONOSAKKARİTLERİN GENEL ÖZELLİKLERİ:
1. Suda çözünürler.
2. Tatlı oldukları için basit şekerler de denir.
3. Daha küçük yapı birimlerine parçalamazlar(Hücre zarından kolay geçerler).
4. Karbon sayısı 3-8 arası değişir. Biyolojik önemi olanlar pentoz ve heksozdur.

DİSAKKARİTLERİN GENEL ÖZELLİKLERİ:
1. İki monosakkaritten oluştukları için çift şekerler de denir.
2. İki monosakkarit birleşirken aralarında kurulan bağa glikozit bağ, bu olaya glikozitleşme denir.
3. İnsan ve hayvanların besin olarak aldıkları disakkaritler monosakkarite dönüştükten sonra hücre zarından geçebilir.
4. Biyolojik önemi olan disakkaritler maltoz, sükroz ve laktozdur.

POLİSAKKARİTLERİN GENEL ÖZELLİKLERİ:
1. Kompleks şekerlerdir.
2. Çok sayıda monosakkaritin dehidrasyonu ile oluşur.
3. Yapı birimi glikozdur. Glikoz moleküllerinin farklı şekillerde bağlanmasıyla değişik polisakkaritler oluşur.
4. Canlılarda bulunan önemli polisakkaritler nişasta, glikojen, selüloz ve kitindir.

nGlikoz ® Nişasta + (n-1)Su
nGlikoz ® Glikojen + (n-1)Su
nGlikoz ® Selüloz + (n-1)Su
nGlikoz ® Kitin + (n-1)Su

NİŞASTA: Bitkisel depo maddesidir. Çok sayıda glikoz molekülünün dehidrasyonuyla oluşur. Bitkilerde fotosentezle üretilen glikoz nişastaya dönüştürülerek kök, gövde, tohum, meyve gibi kısımlarda depolanır. Besinlerle alınan nişasta sindirim sisteminde hidrolize uğratılarak glikoza dönüştürülür ve hücre zarından geçebilir. Ayıracı ise iyottur.
GLİKOJEN: Hayvansal depo maddesidir. Çok sayıda glikozun karaciğer ve kas hücrelerinde depo edilmiş halidir. Kanda glikoz oranı düştüğü zaman karaciğerdeki glikojen glikoza dönüştürülerek kana verilir. Hayvansal nişasta olarakta adlandırılabilir.
SELÜLOZ: Bitkisel yapı maddesidir. Hücre çeperinin yapısını oluşturur. İnsanlar selülozdan enerji sağlayamazlar çünkü selülozu parçalayan enzim yoktur. Otçul hayvanlarda sindirim sisteminde bulunan bakteriler selüloz enzimi taşıdıklarından bu canlılar selülozu enerjiye çevirebilirler. Çok sayıda glikoz molekülünün birbirine ters dönerek bağlanmasıyla oluşur.
KİTİN:Yapısı selüloza benzer. Omurgasız hayvanlarda iskeleti ol