Bilim Nedir?
Bilim: Tarafsız yapılan deneyler ve gözlemlerle elde edilen düzenli bilgidir.
Bilim: Gerçekleri bulmak için yapılan gözlem, deney ve araştırma şeklidir.
Bilim İnsanı Kimdir ve Özellikleri
Bilim ile uğraşan kişilere bilim insanı denir. Bilim insanının özellikleri;

  • Meraklıdır
  • İyi bir gözlemcidir
  • Şüphecidir.
  • Bilim insanı, çalışmaları sonuca ulaşıncaya kadar sürdürür.
  • Tarafsızdır.
  • Elindeki eşyalardan , materyalden en iyi şekilde yararlanabilme özelliğine *sahiptir.
  • Diğer bilim adamları ve bilim dalları ile ilişkisi olmalıdır.
  • Çalışmalarını belirli yöntemlere bağlı kalarak yapmamalıdır.

Yaşamamız esnasında gözlemlediğimiz olaylara yönelik neden niçin nasıl sorularını sorarız. Sorulara cevap bulamıyorsak çözülmesi gereken bir problem var demektir. Bilimsel bir problem gözlemle ortaya çıkar ve bilimsel bir çalışma ile çözülür. Bilimsel çalışmanın temelinde deney ve gözlem vardır.
Bilimsel Çalışma Yönteminin Basamakları
1- Problemin Belirlenmesi:
Problem: Yanıt bekleyen her soru problemdir. Bilimsel çalışmada ilk iş problemi bütün ayrıntılarıyla ortaya koymakla oluşur ve problemler gözlemle oluşur.
Herhangi bir doğa olayının duyu organları ile incelenmesine gözlem denir.
Gözlemler nitel ve nicel gözlem olmak üzere ikiye ayrılır.
Nitel Gözlem: Bir ölçü aracının yardımı olmadan doğrudan duyu organlarıyla yapılan gözlemdir. ÖR: Şekerin suda çözünmesi , fenol kırmızısının karbondioksitli ortamda sarı renk vermesi gibi.
Nicel Gözlem: Bir ölçü aracının yardımıyla yapılan gözlemdir. ÖR: Suyun 100 C de kaynaması , 1 mL kanda 8-10 bin civarında akyuvar hücresi bulunması gibi.
2: Veri Toplamak:
Problem ile ilgili verileri toplamak, problemle ilgili gerçeklerin toplanması gerekir.
3: Veriler Işığında Hipotez Kurmak:
Hipotez: Bilim insanı tarafından problemin çözümüne yönelik ortaya konulan geçici çözüme hipotez denir.
İyi bir hipotezin özellikleri

  • Gerçeklere dayanmalı.
  • Problemle ilgili verileri kapsar.
  • Gözlem ve deneye dayanır.
  • Araştırmaya açık olmalıdır.
  • Problemin çözümüne yönelik sorulara ışık olmalı.

4: Hipoteze Dayalı Tahminler Yapılır.
Hipotezin kurulma aşamasından sonra, onun geçerli olup olmadığının araştırması, doğrulanması veya çürütülmesi gerekir.
Bunun için, ilk önce hipoteze dayalı bazı tahminlerde bulunulur. Tahminleri yapılırken, eğer, ise gibi bağlaçlar kullanılır.
5: Kontrolü Deney Düzenlemek
Kontrolü Deney: Bir faktörün değiştirilip diğer faktörler sabit tutulmasıyla yapılan deneye denir.
Not: Eğer deney ve gözlemler hipotezi doğrulamazsa hipotez terk edilir.
6: Hipotezin Teori Haline Dönüşmesi:
Deney ve Gözlemler hipotezi doğrularsa hipotez geçerlik kazanır. Hipotez de geniş bir geçerlilik kazanırsa teori adını alır.
Teori: Sürekli olarak kanıtlarla desteklenen hipotezdir.
7:Teorinin Kanuna Dönüşmesi
Kanunun Teorinin evrensel ve bilimsel alanda geçerlilik kazanmış halidir.
Biyolojinin Konusu ve Bölümleri
Biyoloji: canlı bilimidir (bio= canlı, loji= bilim).Canlıları inceleyen bir bilim dalıdır.Canlıların yapılarını, özelliklerini, birbirleriyle olan ilişkisini, yapısını davranışlarını, çeşitliliğini ve yapılarında gerçekleşen temel yaşamsal olayları inceler.
Canlıları Tek bir çatı altında incelemek zordur.Bu yüzden bir çok biyolojinin alt dalı olmuştur.. Bunlardan ” Zooloji ve Botanik” Biyolojinin ana dallarını oluşturur.

  • Zooloji : Hayvanları inceler
  • Botanik : Bitkileri inceler
  • Sitoloji : Hücre bilimidir.Hücrelerin yapısını ve metabolizmasını
  • Histoloji : Doku bilimidir.Dokuların yapısını , görevlerini
  • Fizyoloji : Doku , organ ve sistemlerin çalışmasını ve görevlerini inceler.Histoloji ile Anatomi bilimlerinin bir bileşkesi denilebilir.
  • Anatomi : İç organların yapısını, görevlerini ve birbirleri ile olan ilişkilerini inceler.
  • Morfoloji : Canlıların dış yapılarını inceler.
  • Bakteriyoloji : Bakteri bilimi.,
  • Taksonomi : Canlıların sınıflandırılmalarını
  • Genetik : Canlıların kalıtsal özelliklerini ata canlıdan oğul döllere nasıl aktarıldığını inceler.Ayrıca genlerin çalışma mekanizmasını inceler.
  • Palentoloji : Fosil bilimi.
  • İhtiyoloji : Balık bilimi.
  • Parazitoloji : Parazit bilimi.
  • Entomoloji : Böcek bilimi.
  • Embriyoloji : Canlıları zigottan yeni bir fert oluncaya kadar geçirdiği evreleri inceler.
  • Mikrobiyoloji : Mikroorganizmaları
  • Viroloji : Virüs bilimi.
  • Biyokimya : Canlıların kimyasal yapısını
  • Moleküler Biyoloji : Canlıların yapısını moleküler seviyede inceler.Ör: protein sentezi.
  • Mikoloji : Mantarları
  • Patoloji : Hastalıklı doku ve organları
  • Ekoloji : Canlıların birbirleri ile ve çevreleri ile olan ilişkilerini
  • Ornitoloji : Kuş bilimi.
  • Biyoteknoloji : Biyolojik sistemlere ve organizmalara uygulanan , kendilerinden yararlanılması ve istenilen biçimlere ve ürünlere dönüştürülebilmeleri amacıyla kullanılan bilimsel teknikler ve endüstriyel yöntemlerdir.



1.
“Bütün bitkisel hücrelerde kloroplast bulunur.” hipotezini kanıtlamaya çalışan bir bilim adamı, bitkileri meydana getiren hücre türlerinin büyük bir kısmında kloroplast bulunmadığını saptamıştır.
Bu bilim adamının yapacağı ilk iş aşağıdakilerden hangisidir?
A) Hipotezini değiştirmek.
B) Yeni kanıtlar aramak.
C) Hipoteze dayalı tahminler yapmak.
D) Kontrollü deneyler düzenlemek.
E) Nicel gözlemler yapmaya çalışmak.
1981-ÖSS

1.
Bilim adamının hipotezi yanlış çıkmıştır. O halde hipoteze geri dönerek yeni hipotezler oluşturmalıdır.
Hipotez; probleme sunulan geçici çözüm yoludur. Kesinlik yoktur. Ancak iyi bir hipotez şu özelliklere sahip olmalıdır:
1. Bütün verileri içine almalı ve hiç birisine ters düşmemeli
2. Yeni tahminlere yol açabilir olmalı
3. Probleme çözüm önermeli
Doğruluğu deney ve gözlemlerle ispatlanamayan hipotezlerin geçerliliği yoktur.
Cevap – A



2.
Bir öğrenci, bir bitki fidesini içinde besleyici su bulunan bir cam kavanoza şekildeki gibi dik duracak biçimde yerleştiriyor.Kavanozu bir yönden, sürekli olarak aynı şiddette ışık alan bir yere koyuyor. Bitkide meydana gelen değişmeleri aralıklı olarak gözleyip kaydediyor. Bu öğrenci neyi incelemektedir?
A) Su miktarının, bitki büyümesindeki rolünü
B) Işık şiddeti ile büyüme arasındaki ilişkiyi
C) Işığın, bitkinin değişik kısımlarını nasıl etkilediğini
D) Sudaki madensel tuzların ne kadarının emildiğini
E) Fotosentez için hangi maddelerin gerekli olduğunu
1981-ÖSS

2.
Işığın tek taraftan gelmesi bitkinin gövde ucu ve kök ucunun ışığa karşı gösterdiği tepkinin farklı olmasına neden olur. Çünkü büyüme noktalarında sentezlenen Oksin hormonu gövde ucunda ışığın tersinde bol sentezlenerek burada hücre bölünmesini ve büyümesini hızlandırarak ışığa dönmesini sağlar (Pozitif fototropizm).
Kök ucunda ise, ışık gelen tarafta sentezlenerek kök ucunun ışıktan kaçmasına neden olacaktır (Negatif fototropizm).
Ayrıca gövdenin ve yaprakların hepsi ışıktan aynı oranda faydalanamaz. Bazıları çok ışık alırken bazıları daha az ışık alır. Örneğin meyve ağacının güneşe bakan meyveleri erken olgunlaşırken alt kısımlarında ve gölgede kalan meyveleri daha geç olgunlaşır.
Cevap – C



3.
Büyük bir akvaryumdaki su sıcaklığı, bir uçtan öbür uca gittikçe, 0 °C den 30 °C ye doğru artmaktadır.Bu akvaryuma bir balık türü konulduktan bir kaç yıl sonra, akvaryumun değişik sıcaklıktaki bölgelerinde bulunan balıklar sayılıyor ve bu sayılardan yukarıdaki grafik elde ediliyor.
Bu bilgilere göre, deneyde kullanılan balık türü için en uygun sıcaklık aralığı nedir?
A) 25°C – 30°C
B) 20°C – 25°C
C) 15°C – 20°C
D) 10°C – 15°C
E) 5°C – 10°C
1985-ÖSS

3.
En uygun sıcaklıkta enzimlerin en iyi çalışması ve ortamın ideal olması canlı sayısının fazla olması demektir. 25 °C den sonra birey sayısı hızla azaldığı için sıcaklık olumsuz etki yapmıştır. 15 °C ile 20 °C arasında artış hızı en fazladır. Ortam ısısı 22 °C civarında sabitlenirse en çok balık yaşayabilir.
Cevap – B



4.
Aşağıdaki şekilde bir hücreli X ve Y alg türleri ile yapılan bir deney gösterilmektedir.


Bu deney aşağıdakilerden hangisine bir kanıt olabilir?
A) Canlı yapısını çekirdekteki genetik materyalin belirlediğine
B) Canlılarda yapay mutasyon olduğuna
C) Canlılarda yapay olarak eşeyli üreme meydana geldiğine
D) Canlıların değişen ortam koşullarına uyum sağladığına
E) Canlılar arasında gen aktarımı olduğuna
1998-ÖSS

4.
Bu algler tek hücreli olduğundan, hangi türün çekirdeği varsa, bu çekirdeğe göre metabolizma ve kalıtım yönlendirilir. Hücre şeklinin Y gibi olması çekirdeğin yönetimde önemli rolü olduğunu gösterir.
Cevap – A